Beugel

Een rechte tandstand is niet alleen mooier, maar ook functioneel belangrijk, bijvoorbeeld om goed te kunnen bijten en kauwen. Een beugel kan helpen bij:

✅ Lichamelijke klachten zoals kaakpijn, hoofdpijn of nekklachten door een verkeerde tandstand.
✅ Scheve of verkeerd gepositioneerde tanden die je storend vindt.
✅ Beetproblemen, zoals een diepe beet, kruisbeet of onderbeet.
✅ Tandheelkundige problemen, zoals een te krappe ruimte in de kaak of tanden die niet goed op elkaar passen.

Een beugel werkt op elke leeftijd. Bij kinderen (10-15 jaar) is de kaakstand nog beïnvloedbaar, wat de behandeling vergemakkelijkt. Volwassenen kunnen ook een beugel dragen, al duurt de correctie soms langer.

Voorwaarde: Het gebit (bot en tanden) en tandvlees moeten gezond zijn. Roken kan het tandvlees irriteren, wat het proces lastiger maakt en de kans op ontstekingen verhoogt.

Soms zijn extra stappen nodig vóór de behandeling, zoals het vullen van gaatjes of het trekken van een kies om ruimte te maken.

1. Het eerste consult

Tijdens het eerste bezoek bespreek je je klachten. De behandelaar onderzoekt je tanden, kiezen en kaak. Het profiel van je gezicht wordt bekeken en er worden röntgenfoto’s en scans gemaakt om een behandelplan op te stellen. Je krijgt uitleg over:

• Het te verwachten resultaat
• De duur en aanpak van de behandeling
• De kosten en eventuele vergoedingen
• Risico’s en alternatieve behandelingen

Soms zijn er extra voorbereidingen nodig voordat je met de beugelbehandeling kunt beginnen, zoals het vullen van een gaatje of het verwijderen van een kies om ruimte te maken.

2. De beugelbehandeling

Een specialist (orthodontist of tandarts) begeleidt je tijdens de beugelbehandeling. Een behandeling duurt gemiddeld 10 tot 24 maanden tot het gewenste resultaat bereikt is.

Afhankelijk van je situatie kan de behandeling beginnen met een uitneembare beugel, gevolgd door een vaste beugel.

Mogelijke opties

🔹 Uitneembare beugel:
Dit type beugel kun je zelf in- en uitnemen. De bekendste is de plaatjesbeugel, een ‘plaatje’ van kunsthars met metalen draadjes om de beugel aan je kiezen vast te klikken. Andere draden en veertjes oefenen druk uit op je tanden om ze geleidelijk in de juiste positie te duwen. De uitneembare beugel wordt in een laboratorium gemaakt op basis van een afdruk van je gebit. Een ander type uitneembare beugel is de ‘activator’, waarbij de boven- en onderbeugel aan elkaar vastzitten om je kaken in de gewenste richting te sturen.. Geschikt voor groeiende kaken.

🔹 Vaste beugel:
Bij volwassenen is de vaste beugel het meest gebruikelijk. Deze geeft sneller resultaat dan een uitneembare beugel. Met een speciale lijm plaatst de behandelaar ‘slotjes’ op je tanden en kiezen. Hier wordt een ijzerdraadje geregen, dat met kleine elastiekjes aan de slotjes wordt vastgezet. De slotjes zijn meestal metaalkleurig, maar kunnen ook doorzichtig zijn of – voor kinderen – in een opvallend kleurtje. Een nieuwe ontwikkeling zijn slotjes met een ‘clipsluiting’, waarin het draadje vastklikt. Elastiekjes zijn dan niet nodig en de beugel is makkelijker schoon te houden.

🔹 Onzichtbare beugel:
Voor minder complexe gebitsproblemen en beperkte afwijkingen kan een onzichtbare beugel een optie zijn. Steeds meer volwassenen kiezen hiervoor omdat deze beugel minder opvalt en de behandeltermijn vaak korter is. Deze behandeling bespreken we in een apart artikel.

🔹 Buitenbeugel:
Ook wel headgear of buitenboordbeugel genoemd. Deze beugel remt de groei van de bovenkaak en verplaatst de kiezen naar achteren. Om de grote kiezen zit een bandje met buisjes waarin de binnenbenen van de metalen beugel passen. Aan de buitenkant wordt de beugel met een nek- of hoofdband op zijn plaats gehouden. Je moet de buitenbeugel meerdere uren per dag dragen. De buitenbeugel is wat achterhaald en wordt steeds minder toegepast.

De keuze hangt af van je gebit en het gewenste resultaat.

3. Controles en aanpassingen

Na het plaatsen van de beugel kun je direct naar huis.

In de eerste dagen zul je merken dat er druk op je tanden staat, wat ongemakkelijk of pijnlijk kan zijn. Dit gevoel verdwijnt meestal vanzelf, maar pijnstillers zoals paracetamol kunnen helpen.

Eten kan in het begin lastig zijn. Zachte voeding, zoals yoghurt of soep, is dan een goede optie. Ook praten kan even wennen zijn, omdat de beugel ruimte inneemt en je mogelijk meer speeksel aanmaakt.

Het is belangrijk om de instructies van je tandarts of orthodontist goed op te volgen. Bij een uitneembare beugel geldt: hoe vaker je hem draagt, hoe sneller je eraan gewend raakt en hoe beter het resultaat.

In de eerste dagen na het plaatsen van de beugel:

• Je moet wennen aan de beugel. Door de druk die wordt uitgeoefend kunnen je tanden gevoelig zijn. Dit trekt na enkele dagen weg.
• Er kunnen kleine wondjes aan de binnenkant van je wang ontstaan. Was op de scherpe delen van de beugel kunnen deze problemen verminderen.
• Kan eten lastig zijn. Zachte voeding zoals yoghurt of soep helpt.
• Kan praten wat lastiger gaan door speekselproductie.
• Bij storende pijn kun je paracetamol gebruiken (liever geen ibuprofen, die belemmert orthodontische verplaatsing van de tanden)

Om het proces soepel te laten verlopen:
✅ Draag je uitneembare beugel zo veel mogelijk.
✅ Volg de instructies van je orthodontist.
✅ Gebruik was als scherpe delen van de beugel wondjes veroorzaken.

Bij een uitneembare beugel is het belangrijk dat je de beugel zoveel mogelijk draagt en deze goed schoonhoudt.

Mondhygiëne tijdens de beugelbehandeling

• Poets je tanden minstens twee keer per dag met een elektrische tandenborstel en fluoride-tandpasta.
• Poets ook je tong en houd je tandvlees schoon.
• Gebruik ragers of floss om tandplak te verwijderen.
• Vermijd kleverig en hard voedsel zoals kauwgom, toffee en harde broodkorsten. Deze kunnen je beugel beschadigen.

Bij onvoldoende reiniging kan tandplak ophopen, wat ontstekingen of gaatjes kan veroorzaken.

In zeldzame gevallen kunnen er klachten aan het kaakgewricht ontstaan. Meestal verdwijnen deze vanzelf. Als dat niet het geval is, neem dan contact op met je behandelaar.

Een beugel is veilig, maar kan soms kleine problemen veroorzaken:

⚠️ Tandvleesirritatie of zwelling door onvoldoende schoonmaak.
⚠️ Terugtrekkend tandvlees bij slechte mondhygiëne.
⚠️ Lichte wortelverkorting (zelden een probleem).
⚠️ Wortelresorptie, dit treedt op als er onverhoopt te grote krachten op het gebitselement komen.
⚠️ Losse brackets of draadjes (neem contact op met je tandarts).
⚠️Infecties, plaquevorming, ontkalkingen en gaatjes kunnen sneller ontstaan doordat er gemakkelijk eten tussen de beugel en je tanden blijft steken
⚠️Allergische reactie, bijvoorbeeld op nikkel of kunststof onderdelen van de beugel, of op het latex van de handschoenen.

In enkele gevallen kunnen tanden terugschuiven na de behandeling. Daarom wordt vaak een spalkje of nachtbeugel aangeraden om het resultaat te behouden.

De meeste mensen zijn erg tevreden met het resultaat:
✅ Rechte tanden en een gezonde beet
✅ Verbeterd uiterlijk en zelfvertrouwen
✅ Beter kauwen en makkelijker poetsen

Om dit resultaat te behouden, kan de orthodontist een spalkje (retainerdraad) aan de achterkant van de tanden plaatsen of een nachtbeugel adviseren.