Oedeemtherapie

Delen:

Behandeling tegen vochtophoping

1 Wat is oedeemtherapie?

Oedeemtherapie helpt bij het verminderen van vochtophoping in het lichaam. Deze vochtophoping kan op één of meerdere plekken ontstaan, bijvoorbeeld in de armen, benen of gezicht. Het doel is om het evenwicht in de vochthuishouding te herstellen en te zorgen dat je lichaam vocht beter afvoert.

Er zijn verschillende vormen van oedeem, waaronder:

  • Plaatselijke ophoping: Vocht hoopt zich op in een specifiek gebied.
  • Wijdverspreide zwelling: Meerdere lichaamsdelen zijn aangedaan.
  • Interne ophoping: Vocht bevindt zich in de ruimte tussen de cellen.

Oedeem kan ontstaan door verschillende factoren, zoals:

  • Een aangeboren afwijking aan het lymfesysteem.
  • Beschadiging van lymfevaten door een operatie, trauma of behandeling bij kanker.
Een vrouw met oedeem na een kankerbehandeling

Afbeelding: Een vrouw met oedeem na een kankerbehandeling.

2 Wanneer kies je voor oedeemtherapie?

De eerste symptomen van oedeem zijn vaak mild. Ze geven niet meteen ernstige klachten. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van:

  • Een zwaar of gespannen gevoel.
  • Tintelingen in een arm of been.
  • Spataders.
  • Een strak of moe gevoel.

Ernstigere klachten:

Als de aandoening erger wordt, kunnen deze klachten optreden:

  • Vochtophoping in één of beide armen, benen, voeten of enkels.
  • Pijn of tintelingen.
  • Huidverkleuringen, vooral rond de enkel.
  • Een dunne, kwetsbare huid.
  • Moeite met lopen of bewegen door zwelling of pijn.
  • Huidafwijkingen, zoals vochtblaasjes, blauwe vlekken of knobbels.
  • Open wondjes die slecht genezen.
  • Woekeringen in de huid (papillomatose).

Is oedeem gevaarlijk?

In veel gevallen is oedeem niet direct gevaarlijk, zoals vochtophoping na een lange dag staan of na een vliegreis. Dit verdwijnt vaak vanzelf. Sommige vormen van oedeem kunnen echter wel ernstige gevolgen hebben. Zonder behandeling loop je risico op:

  • Ontstekingen en infecties.
  • Littekens.
  • Problemen met aders, spieren of gewrichten.

3 Types oedeem

Er bestaan verschillende soorten oedeem. Deze kunnen ook tegelijk voorkomen.

1. Lymfoedeem

Bij lymfoedeem is de balans tussen de aanmaak en afvoer van lymfevocht verstoord. Dit kan komen door:

  • Aangeboren afwijking (primair lymfoedeem): Het lymfesysteem is niet goed ontwikkeld.
  • Verwonding of schade (secundair lymfoedeem): Ontstaat na een operatie, trauma of door medicijngebruik.

2. Lipoedeem

Lipoedeem is een chronische aandoening waarbij vet en vocht zich onderhuids opstapelen. Oorzaken en kenmerken:

  • Verstoorde vetaanmaak en afvoer van vocht via de lymfevaten.
  • Komt vaker voor bij vrouwen en heeft een erfelijke component.
  • De exacte oorzaak is nog onbekend.

3. Veneus oedeem

Bij veneus oedeem werken de aderkleppen niet goed. Hierdoor blijft vocht in de benen hangen. Dit komt vooral voor bij:

  • Ouderen: Door slechter functionerende aders.
  • Specifieke risicogroepen: Bijvoorbeeld zwangere vrouwen of mensen met spataders of trombose.

4 Soorten oedeemtherapie

Welke behandeling of combinatie van methoden voor jou het beste is, hangt af van de oorzaak, de ernst en je persoonlijke situatie. Dit bespreek je samen met je oedeemtherapeut.

Hier zijn enkele veelvoorkomende technieken:

1. Manuele lymfedrainage

Een therapeut voert een speciale massage uit op de plekken waar oedeem zit. Dit helpt het vocht beter af te voeren.

2. Ademhalings- en bewegingsoefeningen

Deze oefeningen ondersteunen het lymfestelsel en stimuleren de afvoer van vocht.

3. Lymftaping

Smalle stroken tape worden op de huid aangebracht, in de richting van de lymfeafvoer. Soms gebeurt dit na een manuele lymfedrainage.

4. Lymfapress

Een apparaat oefent druk uit op je ledematen (vergelijkbaar met een bloeddrukmeter). Dit helpt het vocht langzaam ‘weg te persen’.

5. Ambulante compressietherapie

Een combinatie van bewegingsoefeningen en compressie, bijvoorbeeld met:

  • Zwachtels
  • Therapeutische steunkousen
  • Speciale hulpmiddelen, zoals CircAid of een thoraxbandage

Aanvullende ondersteuning

Naast de bovenstaande technieken kan de behandeling ook bestaan uit:

  • Voorlichting en huidzorg
  • Voedingssupplementen en medicatie
  • Sporten onder deskundige begeleiding
  • Levensstijlcoaching
Vrouw trekt therapeutische steunkous aan

Afbeelding: Therapeutische steunkous als onderdeel van oedeemtherapie.

5 Hoe verloopt oedeemtherapie?

Benieuwd hoe oedeemtherapie in zijn werk gaat? Hieronder vind je de stappen van het behandelproces. Voor vragen of meer informatie kun je altijd terecht bij je oedeemtherapeut.

1. De eerste afspraak

Heb je last van vochtophoping in je armen, benen of op andere plekken in je lichaam? Beperkt dit je in je bewegingen of heb je last van open wondjes of jeuk? Maak dan een afspraak bij je arts of oedeemtherapeut.

Tijdens het eerste consult vertel je over je klachten. De therapeut voert een vraaggesprek en lichamelijk onderzoek uit om de oorzaak te achterhalen. Soms zijn aanvullende onderzoeken nodig, zoals:

  • Bloed- en urineonderzoek.
  • Medische beeldvorming (bijvoorbeeld echo of scan).

Op basis hiervan wordt samen met jou en mogelijk andere specialisten een behandelplan opgesteld. Je therapeut legt ook uit hoe je zelf vochtophoping kunt voorkomen en wat je beter kunt vermijden.

💡Tip: Schrijf vooraf je vragen op en neem dit lijstje mee naar je afspraak.

2. De behandeling

De behandeling wordt afgestemd op jouw klachten en situatie. Het traject duurt meestal enkele weken:

  • Week 1: Drie tot vijf behandelingen van ongeveer 45 minuten per week.
  • Vervolgweken: Twee tot drie behandelingen per week, totdat de klachten en zwelling afnemen.

3. Na de behandeling

Na elke behandeling kun je gewoon naar huis. Het is belangrijk om factoren die vochtophoping veroorzaken zoveel mogelijk te vermijden, zoals:

  • Ongezonde voeding of een hoge zoutinname.
  • Langdurig in dezelfde houding blijven zitten of staan.

6 Verder herstel en nazorg

Het behandeltraject duurt meerdere weken. In de eerste week is de behandeling intensief, met drie tot vijf sessies van ongeveer 45 minuten per week. In de daaropvolgende weken krijg je twee tot drie behandelingen per week, totdat de klachten en zwelling verminderen.

Voor een goed herstel is het belangrijk om factoren die vochtophoping uitlokken te vermijden. Hier zijn enkele praktische tips:

Gezonde leefstijl

  • Eet gezond, gematigd en gevarieerd.
  • Drink voldoende water. Dit helpt je lichaam vocht beter te reguleren.
  • Beweeg regelmatig: Wandelen, fietsen en zwemmen zijn uitstekende opties.
  • Streef naar een gezond gewicht.

Voorkom vochtophoping

  • Vermijd extreme temperaturen: Zowel hitte als kou kan vochtophoping verergeren.
  • Beperk je zoutinname.
  • Zorg voor beweging: Vermijd langdurig in dezelfde houding zitten of staan.
  • Draag steunkousen: Dit is vooral belangrijk bij oedeem door slecht functionerende aders.

7 De risico's en complicaties van oedeemtherapie

Oedeemtherapie brengt geen specifieke risico’s of complicaties met zich mee. Sterker nog, het is juist belangrijk om oedeem te behandelen. Zonder behandeling kunnen bepaalde vormen van oedeem leiden tot:

  • Ontstekingen en infecties.
  • Littekens.
  • Problemen met aders, spieren of gewrichten.

Door tijdig in te grijpen, voorkom je dat deze klachten verergeren. Bespreek je situatie altijd met je oedeemtherapeut om de juiste behandeling te krijgen.

8 Resultaat bij oedeemtherapie

Het effect van oedeemtherapie hangt af van je beginsituatie en de ernst van je klachten. Het doel is om de opname en afvoer van vocht te verbeteren en zo het evenwicht in je lichaam te herstellen.

Dankzij de behandeling kun je volgende resultaten verwachten:

  • Minder zwelling en klachten: Je kunt weer beter bewegen.
  • Betere wondgenezing: De druk neemt af, waardoor wonden sneller herstellen.
  • Minder littekenvorming: Door het verdwijnen van overtollig vocht.

Chronisch oedeem

Helaas zijn de meeste vormen van oedeem chronisch. Dit betekent dat de klachten kunnen verminderen of tijdelijk verdwijnen, maar later toch weer terugkeren.

Om het effect van de behandeling vast te houden, is het belangrijk om factoren die vochtophoping veroorzaken te vermijden, zoals:

  • Een hoge zoutinname.
  • Langdurig stilzitten of staan.
  • Ongezonde gewoonten in voeding of beweging.

Het uiteindelijke resultaat verschilt van persoon tot persoon en wordt mede bepaald door je eigen inzet en levensstijl.

Auteurs:
David-Janssen-profile-picture
David Janssen

David Janssen is een van de oprichters van PlastischeChirurgie.com. Hij behaalde in 2015 zijn Master ‘Governance and Leadership in European Public Health’ aan de Universiteit van Maastricht. De daaropvolgende jaren was hij onder meer werkzaam als consultant voor de Verenigde Naties en betrokken bij verschillende internationale gezondheidszorgprojecten.

Laatst geüpdatet op 24-03-2025

Foto's (4)

Toon meer foto's

Video's (2)

Toon meer video's

Prijslijst Oedeemtherapie (0)

100km
Afstand
Kliniek
Prijsindicatie
Toon meer klinieken

Veelgestelde vragen (8)

Is het vasthouden van vocht (oedeem) gevaarlijk?

In de meeste gevallen hoef je je geen zorgen te maken. Vochtophoping komt vaak voor en verdwijnt meestal vanzelf. Dit gebeurt bijvoorbeeld na:

  • Een dag veel lopen of staan.
  • Een lange vliegreis.

In deze situaties is de vochtophoping tijdelijk en onschuldig.

Wanneer is oedeem wel gevaarlijk?

Sommige vormen van oedeem kunnen ernstige gevolgen hebben als ze niet behandeld worden. Zonder behandeling loop je risico op:

  • Ontstekingen of infecties.
  • Littekens.
  • Problemen met aders, spieren of gewrichten.

Raadpleeg je arts als je last krijgt van klachten zoals:

  • Een zwaar, gespannen of tintelend gevoel in een arm of been.
  • Spataders.
  • Moeheid of een strak gevoel.

Vroege herkenning en behandeling voorkomt dat klachten verergeren.

Hoe weet ik of de vochtophoping ernstig is?

In een later stadium kunnen de klachten toenemen:

  • Vocht blijft constant aanwezig.
  • Huidverkleuringen: De huid ziet er kwetsbaar en dun uit.
  • Problemen met bewegen: Door zwelling of pijn.
  • Open wondjes: Deze genezen moeilijk.

Raadpleeg zo snel mogelijk een arts als je deze klachten herkent. Vroege behandeling is belangrijk, omdat licht oedeem gemakkelijker te behandelen is dan ernstigere vormen.

Hoe pak je oedeem het beste aan?

De juiste behandeling hangt af van de oorzaak, de ernst van je klachten en je persoonlijke situatie. Samen met je oedeemtherapeut bepaal je welke aanpak het beste bij jou past.

Hier zijn enkele veelvoorkomende behandelmethoden:

  • Manuele lymfedrainage: Een therapeut voert een speciale massage uit om vocht af te voeren.
  • Ademhalings- en bewegingsoefeningen: Ondersteunen het lymfestelsel en stimuleren de afvoer van vocht.
  • Lymftaping: Tape wordt aangebracht om de afvoer van vocht via het lymfesysteem te bevorderen.
  • Lymfapress: Een apparaat dat druk uitoefent op de ledematen om vocht langzaam weg te persen.
  • Ambulante compressietherapie: Bewegingsoefeningen in combinatie met compressie, bijvoorbeeld met zwachtels, steunkousen of speciale hulpmiddelen.

Soms is een combinatie van deze methoden het meest effectief. Je oedeemtherapeut helpt je bij het opstellen van een persoonlijk behandelplan.

Is behandeling altijd nodig bij oedeem?

Niet altijd. Vochtophoping kan bij veel mensen voorkomen en is vaak tijdelijk. Bijvoorbeeld:

  • Na een dag veel lopen of staan.
  • Na een lange vliegreis.

In deze gevallen verdwijnt de ophoping meestal vanzelf.

Lichte vormen van oedeem

Lichte oedeemklachten zijn vaak eenvoudig te behandelen. Dit kan met:

  • Bewegingsoefeningen.
  • Een gezonde levensstijl.
  • Het dragen van steunkousen in risicosituaties.

Ernstigere vormen van oedeem

Bij ernstigere vormen nemen de klachten toe, zoals constante zwelling en pijn. In deze gevallen is een specialistische behandeling noodzakelijk om verdere complicaties te voorkomen.

Bespreek je klachten altijd met een oedeemtherapeut of arts om te bepalen welke aanpak voor jou het beste is.

Hoe kan ik vochtophoping voorkomen?

Er zijn verschillende manieren om vochtophoping te verminderen en te voorkomen. Hier zijn enkele praktische tips:

Leefstijl en voeding

  • Eet gezond, gematigd en gevarieerd.
  • Drink voldoende water. Dit helpt je lichaam vocht beter af te voeren.
  • Beperk je zoutinname.

Beweging en houding

  • Beweeg regelmatig: Wandelen, fietsen en zwemmen zijn goede opties.
  • Vermijd langdurig stilzitten of staan.

Hulpmiddelen

  • Draag steunkousen: Dit is vooral belangrijk bij oedeem door slecht functionerende aders.

Je oedeemtherapeut kan je advies geven op maat, aangepast aan jouw situatie.

Hoe lang duurt een behandeltraject tegen oedeem?

Het behandeltraject voor ernstigere vormen van oedeem duurt meestal meerdere weken. Het verloop ziet er als volgt uit:

Week 1: Intensieve fase

  • Aantal behandelingen: Drie tot vijf sessies per week.
  • Duur per sessie: Ongeveer 45 minuten.

Vervolgweken

  • Aantal behandelingen: Twee tot drie sessies per week.
  • Doel: Vermindering van zwelling en klachten tot een aanvaardbaar niveau.

Tijdens het traject vinden tussentijdse evaluaties plaats om het resultaat van de behandeling te meten en indien nodig bij te stellen.

Werkt oedeemtherapie altijd?

De behandeling van oedeem is maatwerk. Het resultaat hangt af van je klachten, de ernst van het oedeem en je beginsituatie.

Wat is het doel van de behandeling?

  • Opname en afvoer van vocht verbeteren.
  • Herstel van het vochtbalans in je lichaam.
  • Afname van zwelling en klachten: Hierdoor kun je beter bewegen en neemt de druk op je weefsels af.

Hoe houd je het resultaat vast?

Om terugkeer van klachten te voorkomen, is het belangrijk om een gezonde levensstijl aan te houden en factoren die vochtophoping uitlokken te vermijden. Enkele adviezen:

  • Gezond eten: Gevarieerd, met een matige zoutinname.
  • Voldoende beweging: Regelmatig wandelen, fietsen of zwemmen.
  • Voorkom langdurig stilzitten of staan.
  • Drink voldoende water.

Je oedeemtherapeut kan je hierbij ondersteunen met gerichte adviezen.

Ik ben al een keer behandeld voor oedeem, en nu heb ik opnieuw last. Wat nu?

Helaas zijn veel vormen van oedeem chronisch. Dit betekent dat de klachten kunnen verminderen of tijdelijk verdwijnen, maar later in meer of mindere mate terugkeren.

Hoe kun je klachten onder controle houden?

Om het effect van oedeemtherapie vast te houden, is het belangrijk om een gezonde levensstijl te volgen en factoren die vochtophoping veroorzaken te vermijden.

Hier zijn enkele adviezen:

  • Beweeg regelmatig: Wandelen, fietsen en zwemmen helpen om het lymfesysteem actief te houden.
  • Eet gezond en beperk zoutinname: Een gebalanceerd dieet ondersteunt de vochtbalans in je lichaam.
  • Vermijd langdurig stilzitten of staan.
  • Draag indien nodig steunkousen.
  • Drink voldoende water: Dit helpt je lichaam vocht beter te reguleren.

Resultaat per persoon

Het uiteindelijke effect van de behandeling verschilt van persoon tot persoon. Een deel van het resultaat heb je zelf in de hand door je leefstijl en dagelijkse gewoonten.

Toon meer
Delen:

Vergelijk en vind de juiste kliniek voor elke behandeling

Er zijn veel verschillende aanbieders van plastisch chirurgische en cosmetische ingrepen. Wij helpen een passende kliniek te vinden voor de door jou gewenste behandeling.

Zoek een kliniek