Is een scheelzien-operatie altijd nodig?

Nee, een operatie is niet altijd nodig. De oogarts bekijkt eerst de oorzaak en of andere behandelingen helpen, zoals: <ul> <li>Een bril bij scheelzien door een sterkteverschil, of corretie met een prismabril</li> <li>Oogpleisters om een lui oog te trainen.</li> <li>Oogdruppels om het sterke oog tijdelijk minder goed te laten zien, zodat het andere oog wordt gestimuleerd.</li> </ul> Een operatie wordt pas overwogen als deze methoden niet voldoende werken of als het scheelzien cosmetisch of functioneel storend blijft.

Wat gebeurt er tijdens een scheelzien-operatie?

Tijdens de operatie past de oogarts de oogspieren aan om de oogstand te corrigeren. Dit kan op drie manieren: <ul> <li>Inkorten van de spier om deze te versterken.</li> <li>Naar achteren plaatsen om de spier te verzwakken.</li> <li>Verplaatsen om de werking te veranderen.</li> </ul> De ingreep duurt ongeveer 45 minuten en vindt plaats in een dagopname <ul> <li>Bij kinderen gebeurt de operatie altijd onder volledige narcose.</li> <li>Bij volwassenen is soms een plaatselijke verdoving mogelijk.</li> </ul> De arts zet de oogspieren vast met kleine, oplosbare hechtingen. Na de operatie wordt je naar de uitslaapkamer gebracht en mag je meestal dezelfde dag weer naar huis.

Kan scheelzien op latere leeftijd ontstaan?

Ja, scheelzien (strabisme) kan op latere leeftijd ontstaan. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals: <ul> <li>Oogspierverlamming, bijvoorbeeld door een beroerte of zenuwschade.</li> <li>Sterke verschillen in brilsterkte tussen beide ogen.</li> <li>Oogziekten en tumoren</li> <li>Medische aandoeningen, zoals een schildklierziekte of neurologische aandoeningen.</li> <li>Letsel of eerdere oogoperaties die de oogspieren beïnvloeden.</li> </ul> Volwassenen met plotseling scheelzien kunnen last krijgen van dubbelzien. Dit kan soms worden gecorrigeerd met een bril met prisma’s, maar in sommige gevallen is een operatie nodig.

Verergert scheelzien als je er niets aan doet?

Dat hangt af van de oorzaak en de ernst van het scheelzien. <ul> <li>Bij kinderen kan onbehandeld scheelzien leiden tot een lui oog (amblyopie). Dit betekent dat de ontwikkeling van de connectie van één oog met de hersenen onderdrukt wordt. Vroege behandeling is daarom belangrijk.</li> <li>Bij volwassenen kan scheelzien stabiel blijven, maar soms verergeren. Dit kan leiden tot dubbelzien, vermoeide ogen of moeite met scherpstellen.</li> </ul> Als scheelzien toeneemt of klachten geeft, is een oogartsbezoek aan te raden. Behandeling kan bestaan uit een bril, oogspieroefeningen, prisma’s, een operatie, of een soms een hele andere behandeling afhankelijk van de oorzaak.

Wat is de slaagkans van een scheelzien-operatie?

De meeste mensen zijn tevreden met het resultaat van de operatie. Bij de meeste patiënten verbetert de oogstand aanzienlijk. De exacte slaagkans hangt af van: <ul> <li>De oorzaak en ernst van het scheelzien.</li> <li>De beweeglijkheid van de oogspieren.</li> <li>De gezichtsscherpte van beide ogen.</li> <li>Hoe goed de hersenen zich aanpassen aan de nieuwe oogstand.</li> </ul> In sommige gevallen is een tweede operatie nodig om het resultaat verder te verbeteren. Ook kan de oogstand in de loop der jaren weer veranderen, waardoor latere aanpassingen nodig zijn. Een oogspieroperatie verandert niet de gezichtsscherpte of brilsterkte, alleen de stand van de ogen.

Is het resultaat van een scheelzien-operatie blijvend?

Het resultaat van een scheelzien-operatie is meestal duurzaam, maar in sommige gevallen kan de oogstand in de loop der jaren veranderen. Factoren die hierbij een rol spelen: <ul> <li>Ooggroei en ontwikkeling (bij kinderen).</li> <li>Spieraanpassing en hersenfunctie (bij volwassenen).</li> <li>Achterliggende oorzaken, zoals neurologische aandoeningen of spierzwakte.</li> </ul> Soms is na verloop van tijd een tweede operatie nodig om de oogstand opnieuw te corrigeren. Daarom blijven regelmatige controles bij de oogarts belangrijk, ook jaren na de ingreep.

Scheelzien-operatie: Een ingreep tegen strabisme (loensen)

1 Wat is een scheelzien-operatie?

Scheelzien (strabisme) betekent dat de ogen niet goed in dezelfde richting kijken. Eén oog kan bijvoorbeeld naar binnen of naar buiten staan. Dit kan wisselend of continue optreden en problemen geven met zien en de manier waarop het brein beelden verwerkt.

Scheelzien begint meestal in de kindertijd (2-5% van de kinderen), maar kan ook op latere leeftijd ontstaan. De behandeling hangt af van de oorzaak en kan lang duren. Een oogarts adviseert wanneer een operatie zinvol is.

Het doel van de operatie is om de (primaire) oogstand te verbeteren. Bij kinderen gebeurt dit altijd onder volledige narcose. Bij volwassenen wordt ook vrijwel altijd voor algehele narcose gekozen, maar soms kan een plaatselijke verdoving worden gebruikt.

De resultaten van een strabismuscorrectie zijn meestal goed, soms is een tweede ingreep nodig.

2 Wanneer is een scheelzien-operatie nodig?

Er zijn veel mogelijke oorzaken van scheelzien. Vooral als scheelzien op volwassen leeftijd optreedt is het vaak noodzakelijk dat er extra onderzoek wordt verricht naar de oorzaak.

Bij kinderen is het belangrijk om scheelzien zo vroeg mogelijk te herkennen en te behandelen. Scheelzien op jonge leeftijd kan tot de ontwikkeling van een lui oog (amblyopie) leiden. Een lui oog kan bij jonge kinderen (tot een jaar of 8-10) vaak vrij goed herstellen.

Mogelijke tekenen van scheelzien zijn:

Dubbelzien
Vermoeide ogen
Moeite met lezen en leren
Verminderd dieptezicht
Slechte coördinatie

Er zijn verschillende vormen van scheelzien, er kan een forie of een tropie zijn.
Bij een forie is er sprake van latent scheelzien, oftewel scheelzien dat er niet continue is, maar dat alleen optreedt als de fusie reflex onderbroken wordt.
Bij een tropie is er sprake van manifest scheelzien, oftewel continue optredend scheelzien.

Daarnaast is er een indeling te maken afhankelijk van welke oogspieren betrokken zijn, voor tropie geldt:

Esotropie: Het oog draait naar binnen
Exotropie: Het oog draait naar buiten
Hypertropie: Het oog draait naar boven
Hypotropie: Het oog draait naar beneden
Cyclotropie: Het oog kantelt

Verschillende vormen van scheelzien

Bij kinderen kan een operatie al vanaf 8 maanden, maar de oogarts en orthoptist proberen meestal eerst andere behandelingen.
Op latere leeftijd kan een operatie soms dubbelzien veroorzaken. Als dat risico groot is, wordt een operatie afgeraden.

Hieronder een afbeelding van de verschillende spieren die het oog bewegen:

Oogspieren

3 Hoe verloopt de correctie van scheelzien

Benieuwd hoe een scheelzien-operatie precies verloopt? Hieronder lees je de belangrijkste stappen.

Voor vragen en specifieke details over jouw eventuele operatie kun je uiteraard bij je arts terecht.

1. Het eerste consult

Een strabisme-operatie is vaak een onderdeel van een langdurig traject om scheelzien te corrigeren. De arts zal de ingreep vaak pas overwegen als andere methoden niet effectief zijn. Tijdens het eerste gesprek bespreek je wat de operatie precies inhoudt, hoe de behandeling verloopt en wat de eventuele risico’s en complicaties zijn.

Tijdens dit gesprek stelt de arts vragen over je gezondheid, medische voorgeschiedenis en medicijngebruik. Er wordt een oogonderzoek gedaan, vaak in samenwerking met een orthoptist, om te bepalen welke oogspieren behandeld moeten worden en welk oog (of beide ogen) geopereerd moet worden. Soms is het nodig om het plan tijdens de operatie bij te stellen.

💡Tip: Schrijf van tevoren je vragen op en neem dit lijstje mee.

2. De operatie

Een scheelzien-operatie wordt uitgevoerd tijdens een dagopname en duurt ongeveer 45 minuten.
Bij kinderen gebeurt de ingreep altijd onder volledige narcose. Bij volwassenen is lokale verdoving soms een optie.

Een paar dagen voor de ingreep ontvang je praktische informatie, zoals het tijdstip en waar je je moet melden.

Tijdens de operatie corrigeert de oogarts de stand van de ogen door de oogspieren aan te passen. Dit kan op drie manieren:

Resectie: Inkorten van de spier om deze te versterken.
Recessie: Naar achteren plaatsen op de oogbol om het effect van de spier te verzwakken.
Transpositie: Verplaatsen om de werking te veranderen.

De operatie bestaat grofweg uit de volgende stappen

De patient wordt onder narcose gebracht.
Er wordt een ooglidspreider geplaatst om het oog goed bloot te leggen.
De arts zoekt de oogspier(en) op die gecorrigeerd moeten worden
Er wordt een oplosbare hechting vastgemaakt aan de spier
De spier wordt losgemaakt van de oogbol
De spier wordt op de nieuwe positie vastgemaakt met de oplosbare hechting.
Stap 1-6 wordt herhaald voor eventuele andere spieren

Soms is een tweede operatie nodig, bijvoorbeeld bij een duidelijke over- of ondercorrectie.

scheelzien operatie

3. Na de operatie

Na de ingreep kan het oog rood en gezwollen zijn. Het kan tranen, pijnlijk aanvoelen en tijdelijk dubbelzien en minder zicht veroorzaken. Oogdruppels en zalf helpen de klachten te verminderen. Soms kun je moe of misselijk zijn vanwege de narcose.

Meestal mag je dezelfde dag naar huis. Soms is een korte opname nodig. Je krijgt oefeningen mee om de oogspieren soepel te houden.

4 Herstel en nazorg na een scheelzien-operatie

Een goed herstel is belangrijk voor het eindresultaat. Volg daarom de adviezen van je arts op zoals oogspieroefeningen en gebruik de voorgeschreven oogdruppels.

Wat kun je verwachten?

Na de operatie kunnen de ogen nog enkele dagen pijnlijk, rood en geïrriteerd zijn. Soms is er tijdelijk dubbelzien of een lichte vermindering van het zicht. Dit verbetert meestal binnen een week.

Voor het dragen van een bril of het afplakken van een oog krijg je persoonlijk advies van je arts.

Afbeelding: Rood oog na de operatie.

Adviezen voor een vlot herstel

Vermijd wrijven in de ogen om infecties te voorkomen.
Doe dagelijks de voorgeschreven oogbewegingsoefeningen.
Gebruik oogdruppels en zalf volgens schema.
Vermijd zwembaden en stoffige omgevingen de eerste vier weken.
Douchen mag, maar let op dat er geen zeep in het oog komt.
Oogmake-up mag pas na vier weken.

Extra tips voor kinderen:

Laat je kind niet in de zandbak spelen de eerste weken.
Zwemmen of onder water gaan is vier weken niet toegestaan. Andere sporten mogen wel.
Vermijd direct zonlicht. Een zonnebril kan de oogstand beïnvloeden, dus een hoed met brede rand is een beter alternatief.
Gezichtsverf is de eerste week niet toegestaan.

Controle afspraken

Vaak volgt na ongeveer een week de eerste controle, daarna meestal nog een afspraak na een maand.

De meeste mensen kunnen na tien dagen weer aan het werk of naar school. Het volledige herstel duurt enkele weken.

5 Risico's en complicaties van een scheelzien-operatie

Elke operatie brengt risico’s met zich mee, maar ernstige complicaties komen zelden voor, vooral als de ingreep wordt uitgevoerd door een ervaren chirurg.

Mogelijke complicaties

Risico’s van narcose, zoals misselijkheid of allergische reacties.
Infectie, te herkennen aan aanhoudende roodheid, pijn of zwelling.
Langdurige pijn of zwelling, meestal tijdelijk.
Littekenvorming of kleine cystes op het slijmvlies van het oog.
Een losgekomen oogspier, wat kan leiden tot een nieuwe operatie.
Hoornvliesproblemen door verminderde traanproductie of irritatie.
Over- of ondercorrectie, waardoor een tweede operatie nodig kan zijn.
Zeer zeldzaam: blijvend gezichtsverlies en oogbolperforatie

Wanneer moet je contact opnemen met de arts?

Neem direct contact op bij:

Aanhoudende of hoge koorts.
Toenemende roodheid of zwelling.
Plotselinge of ernstige pijn.
Andere klachten waarover je je zorgen maakt.

De meeste complicaties zijn goed te behandelen. Twijfel je? Neem dan altijd contact op met je arts.

6 Wat kun je verwachten na een scheelzien-operatie?

Het duurt een paar weken voordat de oogstand stabiel is. Pas daarna kan de oogarts het resultaat goed beoordelen.

Wat bepaalt het resultaat?

Het eindresultaat verschilt per persoon en hangt af van:

De oorzaak van het scheelzien.
De oorspronkelijke oogstand.
De beweeglijkheid van de ogen.
De gezichtsscherpte van beide ogen.

De meeste mensen zijn tevreden na de operatie. De oogstand verbetert of wordt volledig gecorrigeerd. De ingreep verandert echter niet de brilsterkte of gezichtsscherpte.

Kan scheelzien terugkomen?

Soms zijn meerdere operaties nodig om een goed resultaat te bereiken. Ook kan de oogstand in de loop der jaren weer veranderen.

Foto's (3)

Toon meer foto's

Video's (2)

Toon meer video's

Prijslijst Scheelzien operatie (0)

100km

Afstand

Kliniek

Prijsindicatie

Toon meer klinieken

Veelgestelde vragen (8)

Nee, een operatie is niet altijd nodig. De oogarts bekijkt eerst de oorzaak en of andere behandelingen helpen, zoals:

Een bril bij scheelzien door een sterkteverschil, of corretie met een prismabril
Oogpleisters om een lui oog te trainen.
Oogdruppels om het sterke oog tijdelijk minder goed te laten zien, zodat het andere oog wordt gestimuleerd.

Een operatie wordt pas overwogen als deze methoden niet voldoende werken of als het scheelzien cosmetisch of functioneel storend blijft.

Een scheelzien-operatie kan al vanaf 8 maanden worden uitgevoerd. Toch probeert de oogarts eerst andere behandelingen, zoals een bril of oogpleisters, vooral bij jonge kinderen.

Voor een lui oog (amblyopie) geldt dat een operatie meestal niet de eerste keuze is. Dit wordt vooral behandeld met een bril en het afplakken van het sterke oog. Een operatie kan wel nodig zijn als het scheelzien blijft bestaan na andere behandelingen.

Bij volwassenen kan een scheelzien-operatie op elke leeftijd worden gedaan, maar het risico op dubbelzien na de ingreep is groter. Daarom wordt dit vooraf goed besproken met de oogarts.

De operatie zelf heeft ongeveer dezelfde risico’s bij kinderen en volwassenen. De kans op infecties, over- of ondercorrectie en tijdelijke klachten zoals roodheid en zwelling is vergelijkbaar.

Bij volwassenen is er echter een grotere kans op dubbelzien na de operatie. Dit komt doordat de hersenen zich minder goed kunnen aanpassen aan de nieuwe oogstand dan bij kinderen. Daarom wordt vooraf goed beoordeeld of een operatie de juiste keuze is.

Daarnaast wordt de ingreep bij volwassenen soms onder plaatselijke verdoving gedaan, terwijl kinderen altijd onder narcose worden geopereerd.

Tijdens de operatie past de oogarts de oogspieren aan om de oogstand te corrigeren. Dit kan op drie manieren:

Inkorten van de spier om deze te versterken.
Naar achteren plaatsen om de spier te verzwakken.
Verplaatsen om de werking te veranderen.

De ingreep duurt ongeveer 45 minuten en vindt plaats in een dagopname

Bij kinderen gebeurt de operatie altijd onder volledige narcose.
Bij volwassenen is soms een plaatselijke verdoving mogelijk.

De arts zet de oogspieren vast met kleine, oplosbare hechtingen. Na de operatie wordt je naar de uitslaapkamer gebracht en mag je meestal dezelfde dag weer naar huis.

Ja, scheelzien (strabisme) kan op latere leeftijd ontstaan. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals:

Oogspierverlamming, bijvoorbeeld door een beroerte of zenuwschade.
Sterke verschillen in brilsterkte tussen beide ogen.
Oogziekten en tumoren
Medische aandoeningen, zoals een schildklierziekte of neurologische aandoeningen.
Letsel of eerdere oogoperaties die de oogspieren beïnvloeden.

Volwassenen met plotseling scheelzien kunnen last krijgen van dubbelzien. Dit kan soms worden gecorrigeerd met een bril met prisma’s, maar in sommige gevallen is een operatie nodig.

Dat hangt af van de oorzaak en de ernst van het scheelzien.

Bij kinderen kan onbehandeld scheelzien leiden tot een lui oog (amblyopie). Dit betekent dat de ontwikkeling van de connectie van één oog met de hersenen onderdrukt wordt. Vroege behandeling is daarom belangrijk.
Bij volwassenen kan scheelzien stabiel blijven, maar soms verergeren. Dit kan leiden tot dubbelzien, vermoeide ogen of moeite met scherpstellen.

Als scheelzien toeneemt of klachten geeft, is een oogartsbezoek aan te raden. Behandeling kan bestaan uit een bril, oogspieroefeningen, prisma’s, een operatie, of een soms een hele andere behandeling afhankelijk van de oorzaak.

De meeste mensen zijn tevreden met het resultaat van de operatie. Bij de meeste patiënten verbetert de oogstand aanzienlijk.

De exacte slaagkans hangt af van:

De oorzaak en ernst van het scheelzien.
De beweeglijkheid van de oogspieren.
De gezichtsscherpte van beide ogen.
Hoe goed de hersenen zich aanpassen aan de nieuwe oogstand.

In sommige gevallen is een tweede operatie nodig om het resultaat verder te verbeteren. Ook kan de oogstand in de loop der jaren weer veranderen, waardoor latere aanpassingen nodig zijn.

Een oogspieroperatie verandert niet de gezichtsscherpte of brilsterkte, alleen de stand van de ogen.

Het resultaat van een scheelzien-operatie is meestal duurzaam, maar in sommige gevallen kan de oogstand in de loop der jaren veranderen.

Factoren die hierbij een rol spelen:

Ooggroei en ontwikkeling (bij kinderen).
Spieraanpassing en hersenfunctie (bij volwassenen).
Achterliggende oorzaken, zoals neurologische aandoeningen of spierzwakte.

Soms is na verloop van tijd een tweede operatie nodig om de oogstand opnieuw te corrigeren. Daarom blijven regelmatige controles bij de oogarts belangrijk, ook jaren na de ingreep.

Toon meer

Scheelzien operatie

Operatie om scheelzien (loensen/strabismus) te verhelpen